پایان نامه ساخت و هنجاریابی پرسشنامه سبک های هیجانی ریچارد دیویدسون

 متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته روانشناسی

دانشگاه علامه طباطبایی

دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی

پایان نامه جهت اخذ مدرک کارشناسی ارشد

در رشته سنجش و اندازه گیری

عنوان:

ساخت و هنجاریابی پرسشنامه سبک های هیجانی ریچارد دیویدسون

استاد مشاور:

دکتر احمد برجعلی

بهار 94

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده و استاد راهنما در سایت درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

پژوهش حاضر یک مطالعه توصیفی از نوع پیمایشی است که با هدف ساخت و هنجاریابی پرسشنامه سبک های هیجانی بر مبنای نظریه ریچارد دیویدسون انجام گرفته است. در این بررسی 233 نفر از دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی (119 نفر دختر و 114 نفر پسر) شرکت داشتند. پرسشنامه ای با کمک ادبیات پژوهش و منطبق بر نظریه عصب شناختی دیویدسون تهیه شد و جهت گردآوری داده ها توسط دانشجویان تکمیل گردید. برای تعیین تعداد عامل های پرسشنامه از تحلیل عاملی اکتشافی با بهره گرفتن از نرم افزار SPSS استفاده شد.

 یافته های این پژوهش در راستای پاسخگویی به سؤالات پژوهش می باشد و نشان داد ضریب آلفای کرونباخ ابعاد پرسشنامه که حاکی از همسانی درونی آن است بالا می باشد (بین 83/0 تا 87/0). روایی سازه پرسشنامه از طریق تحلیل عاملی اکتشافی به روش واریماکس 6 عامل مشخص شد که عبارتند از: بهبود پذیری، امتداد زمانی، شمّ اجتماعی، خودآگاهی، حساسیت به بافتار و توجه. همچنین با بهره گرفتن از نرم افزار AMOS، تحلیل عاملی تأییدی این 6 عامل بررسی شد و نتایج نشان داد پرسشنامه از روایی قابل قبولی برخوردار است. از طرفی با توجه به اینکه از طریق آزمون t مستقل مشخص شد که بین میانگین نمرات دانشجویان دختر و پسر در عامل های بهبودپذیری، امتدادزمانی، شمّ اجتماعی، و توجه تفاوت معناداری وجود دارد لذا این تفاوت ها باید مورد توجه قرار بگیرند.

کلید واژه ها: پرسشنامه، سبک هیجانی، هنجاریابی، اندازه گیری.

فهرست

کلیات پژوهش… 4

1-1. مقدمه. 5

1-2. بیان مسئله. 7

1-3. اهمیت و ضرورت پژوهش… 7

1-4. اهداف پژوهش… 7

1-4-1. هدف کلی.. 7

1-4-2. اهداف جزئی.. 8

1-5. سؤلات پژوهش… 8

1-6. تعریف نظری و عملیاتی مفاهیم. 8

1-6-1. تعریف نظری.. 8

1-6-2. تعریف عملیاتی.. 9

مبانی نظری و پیشینه تحقیق.. 10

2-1. هیجان چیست؟. 11

2-2. چه تعداد هیجان وجود دارد؟. 12

2-3. نظریه هیجان. 14

2-3-1. دیدگاه تکاملی.. 15

2-3-2. دیدگاه روان پویشی درباره هیجان. 16

2-3-3. نظریه انسانگرایی درباره هیجان. 17

2-3-4. دیدگاه گشتالتی در هیجان. 17

2-3-4. دیدگاه شناختی در مورد هیجان. 18

2-3-5. تلفیق نظریه های هیجان. 19

2-4. پردازش هیجانی و شناخت.. 20

2-5. تنظیم هیجانی.. 22

2-6. بدتنظیمی هیجانی.. 23

2-7. پاسخ های هیجانی.. 24

2-8. نارسایی هیجانی.. 26

2-9. هوش هیجانی.. 26

2-10. عصب-روانشناسی هیجان. 28

2-10-1. عصب زیست شناسی تنظیم هیجان. 29

2-10-2. نیمکره های مغز و هیجان. 31

2-10-3. نظریه عصب شناختی دیویدسون. 31

روش تحقیق.. 37

3-1. روش پژوهش… 38

3-2. جامعه آماری.. 38

3-3.  نمونه و روش نمونه گیری.. 38

3-4. ابزار پژوهش… 38

3-4-1. سؤالات مربوط به بعد بهبود پذیری (تاب آوری) 39

3-4-2. سؤالات مربوط به بعد امتداد زمانی.. 39

3-4-3. سؤالات مربوط به بعد شم اجتماعی.. 40

3-4-4. سؤالات مربوط به بعد خودآگاهی.. 41

3-4-5. سؤالات مربوط به بعد حساسیت به بافت.. 41

3-4-6. سؤالات مربوط به بعد توجه. 42

3-5. روش نمره گذاری.. 43

3-6. روش اجرا و جمع آوری داده ها 43

3-7. روش تجزیه و تحلیل داده ها 43

تجزیه و تحلیل داده ها 44

4-1. متغیرهای جمعیت شناختی.. 45

4-1-1. جنسیت.. 45

4-1-2. سن.. 46

4-1-3. مقطع تحصیلی.. 47

4-2. بررسی سؤالات پژوهش… 48

4-2-1. سؤال اول. 48

4-2-2. سؤال دوم. 49

4-2-3. سؤال سوم. 52

4-2-4. سؤال چهارم. 56

بحث و نتیجه گیری.. 59

5-1. بحث و نتیجه گیری.. 60

5-1-1. سؤال اول. 60

5-1-2. سؤال دوم. 61

5-1-3. سؤال سوم. 63

5-1-4. سؤال چهارم. 64

5-2. پیشنهادهای پژوهشی: 64

5-3. پیشنهادهای کاربردی: 65

منابع. 66

1-1. مقدمه

در طول تاریخ همواره انسان ها علاقه مند بودند که خود و دیگران را بهتر بشناسند. چرا که شناخت انسان و نحوه تربیت او جزو مهم ترین وظایف کلیه رشته های علوم انسانی می باشد (سپهریان، 1389).

بدون وجود هیجان های مختلف، زندگی ما نیز فاقد معنی، حس، غنا، شادی و ارتباط با دیگران خواهد بود (لی هی[1]، تیرچ[2]، ناپولیتانو[3]، 2011؛ ترجمه: منصوری راد، 1393).

 هیجان ها مطالبی را درباره نیازهای ما، ناکامی های ما و حقوق ما در اختیارمان قرار می دهند، و انگیزه لازم را برای ایجاد تغییر و گریز از موقعیت های دشوار به ما اعطا کرده و سبب می شوند که دریابیم در چه مواقعی احساس رضایت مندی می کنیم (لی هی[4]، تیرچ[5]، ناپولیتانو[6]، 2011؛ ترجمه: منصوری راد، 1393).

هیجان از مجموعه فرایندهایی تشکیل شده که هیچ یک از آنها نمی توانند به تنهایی سبب شوند که ما یک تجربه را هیجان بنامیم. هیجان ها، مانند اضطراب، شامل مؤلفه های ارزیابی، حس، قصدمندی (وجود هدف)، احساس یا کیفیت، رفتار حرکتی و در اغلب موارد، مؤلفه بین فردی هستند. بنابراین هنگامی که شما با هیجان اضطراب را تجربه می کنید، در می یابید که نگران هستید که کار خود را در موعد مقرر انجام نخواهید داد (ارزیابی)، دچار افزایش تعداد ضربان قلب می شوید (حس)، بر توانایی های خود متمرکز می شوید (قصدمندی)، احساس هولناکی در مورد زندگی دارید (احساس)، از نظر جسمی بی تاب و بی قرار می شوید (رفتار حرکتی) و ممکن است در بسیاری از موارد به دوست یا شریک زندگی تان بگویید که امروز روز بدی است (مؤلفه بین فردی) (لی هی[7]، تیرچ[8]، ناپولیتانو[9]، 2011؛ ترجمه: منصوری راد، 1393).

طی چند دهه گذشته، پژوهش‌های پایه در مطالعات هیجان گسترش بسیاری یافته و یک نگرش پایدار در این باره به وجود آمده است (سالووی[10]، 2000). استفاده مفید و مناسب از هیجانات در زندگی و کار نقش بسیاری در موفقیت‌های انسان دارد و می‌توان گفت  که جمله قابلیت‌های انسان‌ها ، توان تنظیم و سازگاری هیجاناتشان متناسب با الزامات موقعیت‌های خاص می‌باشد (هافمن[11] و کاشدان[12]، 2010). سبک هیجانی یا شیوه تنظیم هیجان پیامدهای مختلفی در زندگی انسان به خصوص در حوزه مسائل اجتماعی و سازشی دارد. بلیر[13] و  همکاران (2004) در گزارش پژوهشی خود نشان دادند که تنظیم هیجانی بر حل مسئله اجتماعی تأثیرگذار است. دیویدسون[14] و اکمن[15] نیز برای خود تنظیمی هیجانی نوعی نقش سازگارانه تکاملی قائل هستند (به نقل از کارشکی، 1392).

ریچارد دیویدسون عصب‌پژوه باور دارد که درک نوروبیولوژی هیجان، می‌تواند به همه ما کمک کند تا “سبک هیجانی” درستی را برای بهبود زندگی خود به وجود آوریم (دیویدسون، 2013).

در اواسط دهه هفتاد میلادی، هیجان به ندرت حوزه پژوهشی تلقی می‌شد. کارهای بسیار اندکی هم که انجام می‌شد بر اساس خود سنجی‌های کلی و غیر دقیق صورت می‌گرفت. روانشناسان شناختی که در آن زمان فعالیت‌هایشان را شروع کرده بودند، هیجان را به عنوان چیزی که در شناخت دخالت می‌کند در نظر می‌گرفتند. این انگاره که هیجان‌ها انطباقی هستند و می‌توانند نقش مهمی در تصمیم‌گیری داشته باشند، و رفتار را تحت تأثیر قرار دهند پس از فاصله زمانی نسبتاً طولانی مطرح شد. انگاره نزدیک‌تر به کار دیویدسون ، که کورتکس در هیجان نقش دارد، نوعی بدعت به شمار می‌آمد، چون عصب پژوهی ـ در آن حدی که آن زمان مطرح شده بودـ منحصراً بر نقش مستقیم لیمبیک و ساقه مغز در هیجان‌ها تمرکز کرده بود. هیجان به میزان بسیار زیادی، به عنوان نوع ابتدائی فرآیند روانشناختی در نظر گرفته می‌شد. این نوع تلقی، به تعبیری، هیجان‌ها را به “انباری یا زیر زمین مغز”مربوط می‌کرد. حال آنکه پژوهش‌ها به طور واضحی نشان می‌دهند که آسیب وارد شده به قشر مخ، به اختلال هیجانی منجر می‌شود و این نشان می‌دهد هیجان نقش زیر زمین را ندارد (همان منبع).

شش سبک هیجانی در طول 30 سال عصب پژوهی ریچارد دیویدسون پدید آمده‌اند. نمی توانیم این ابعاد شش گانه را ابعاد آشکار هیجان ها بدانیم: آنها با هیجان های مشخص و معینی مطابقت نمی کنند و از الگوهای سنتی ارزیابی و برانگیختگی که در پژوهش های مبتنی بر هیجان بر آنها تأکید شده است، پیروی نمی کنند (همان منبع).

1-2. بیان مسئله

ساخت و هنجاریابی ابزارهای مختلف سالهاست که در روانشناسی مورد توجه قرار گرفته است. روانشناسی برای سنجش توانایی های شناختی و بررسی انواع استعدادها در حوزه های مختلف زندگی به این ابزارها نیاز دارد. امروزه در کشورهای مختلف دنیا، حجم قابل توجهی از پژوهش ها به بررسی روابط این توانایی ها و استعدادها با حیطه های گوناگون زندگی افراد می پردازد.

با جستجو در میان پرسشنامه ها و آزمونهای روانی مداد و کاغذی، چندین آزمون در مورد هیجان و حوزه های مرتبط با هیجان می توان یافت. اما اغلب این آزمونها (برای مثال: پرسشنامه تنظیم هیجان، پرسشنامه کنترل هیجانی و مقیاس دشواری در تنظیم هیجان) به بررسی جنبه ای خاص از هیجان پرداخته و نمی توانند یک دید کلی بدست دهند. از طرفی با توجه به گسترش استفاده از علوم عصب شناختی در روانشناسی نیاز است تا ابزارهای روانشناسی نیز از پیشرفت های عصب شناسی بهره مند شوند تا بهتر بتوانند خود را با روانشناسی نوین تطبیق دهند.

1-3. اهمیت و ضرورت پژوهش

یافته‌های حاصل از ساخت و هنجاریابی مقیاس  هیجانی می‌تواند در مراکز مشاوره، کلینیک‌های روانشناسی، دانشگاه‌ها و مدارس مورد استفاده قرار بگیرد و نیز به انتخاب شیوه‌های درمانی مناسب به آنها کمک خواهد کرد. با شناسایی سبک های هیجانی افراد و مرتبط کردن آنها با مسائل و مشکلات زندگی آنها می‌توان به آنها آموزش‌های لازم را داد تا سبک هیجانی خود را بهبود بخشند.

نبود ابزاری استاندارد و متناسب با فرهنگ جامعه ایران، محقق را به ساخت و هنجاریابی چنین ابزاری سوق داده است.

1-4. اهداف پژوهش

1-4-1. هدف کلی

ساخت و هنجاریابی آزمونی برای اندازه‌گیری سبک های هیجانی (با توجه به مؤلفه‌های اصلی آن) بر اساس نظریه ریچارد دیویدسون، در بین دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی تهران

1-4-2. اهداف جزئی

  1. تعیین مؤلفه‌های سبک های هیجانی
  2. ساخت و هنجاریابی آزمونی برای اندازه‌گیری سبک های هیجانی (با توجه به مؤلفه‌های اصلی آن) ، در بین دانشجویان
  3. بررسی ویژگی‌های روانسنجی سؤالات
  4. بررسی ساختار عاملی در تحلیل سؤالات
  5. بررسی رابطه میان نمره پرسشنامه با متغیرهای جمعیت شناختی جنسیت، سن و مقطع تحصیلی

1-5. سؤلات پژوهش

  1. روایی پرسشنامه سبک های هیجانی چگونه است؟
  2. آیا پرسشنامه سبک های هیجانی محقق ساخته از همسانی درونی و پایایی قابل قبولی برخوردار است؟
  3. آیا پرسشنامه سبک های هیجانی از روایی قابل قبولی برخوردار است؟
  4. ساختار پرسشنامه محقق ساخته از چه مؤلفه‌هایی تشکیل شده؟
  5. آیا می‌توان هنجار جنسی برای این پرسشنامه تهیه کرد؟
  6. در صورت برخورداری این پرسشنامه از روایی و پایایی کافی، نرم و هنجار مناسب برای تشخیص سبک های هیجانی دانشجویان چگونه است؟

1-6. تعریف نظری و عملیاتی مفاهیم

1-6-1. تعریف نظری

پرسشنامه[16]:  یکی از روش های جمع آوری اطلاعات در پژوهش زمینه یابی است و جنبه خود اجرایی دارد که به گونه ای طراحی و اجرا می شود که پاسخ گو را به جواب دادن ترغیب کند (ظهوری، 1389)

هنجاریابی آزمون: اجرای یک آزمون بر اساس یک دستورالعمل استاندارد شده و تحت شرایط یکسان روی گروه نمونه تصادفی انتخاب شده از جامعه‌ای که آزمون، برای آن جامعه ساخته شده، به منظور به دست آوردن نرم آزمون (شریفی،1392).

پایایی[17]: پایایی یک آزمون به درجه ثبات، همسانی، پیش بینی و دقت آن گفته می شود. پایایی نشان می دهد که نمره هایی که یک شخص در آزمون بدست می آورد، اگر بار دیگر به وسیله همان آزمون در موقعیتی دیگر مورد آزمایش قرار گیرد تا چه اندازه یکسان می ماند (مارنات[18]، 2009؛ ترجمه: شریفی و نیک خو، 1391).

روایی[19]: مهم ترین موضوع در ساختن آزمون، روایی است. درحالیکه پایایی آزمون به دقت و همسانی آن مربوط می  شود، روایی آنچه را که آزمون باید به دقت اندازه گیری کند می سنجد. آزمونی که برای سنجش بالینی روایی دارد باید آنچه را که مورد نظر است اندازه بگیرد و اطلاعات سودمندی برای متخصصان بالینی فراهم کند. برای براورد روایی آزمون های روانی سه روش اصلی وجود دارد: روایی وابسته به محتوا[20]، روایی وابسته به ملاک[21] و روایی وابسته به سازه[22] (همان منبع).   

1-6-2. تعریف عملیاتی

پرسشنامه: در این پژوهش پرسشنامه عبارت بود ابزاری که به کمک آن 42 سؤال در مورد سبک های هیجانی به صورت مداد و کاغذی از پاسخ گویان پرسیده شد. 

سبک هیجانی: در این پژوهش سبک هیجانی هر فرد، بر اساس پاسخ او به سؤال های پرسشنامه سبک های هیجانی محقق ساخته بدست می‌آورد.

هنجاریابی آزمون: فرایندی که به وسیله محقق برای استاندارد کردن آزمون محقق ساخته سبک های هیجانی طی می‌شود و محاسبه نمرات استاندارد شده z و t برای نمرات خام در آزمون مذکور.

پایایی: پایایی پرسشنامه در این پژوهش با کمک روش های آلفای کرونباخ و دو نیمه کردن تعیین شد.

روایی: در این پژوهش روایی سازه با بهره گرفتن از تحلیل عاملی و روایی محتوایی با نظر متخصصان اندازه گیری شد.

تعداد صفحه :75

قیمت :37500 تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت  [email protected]